MaviMelek Edebiyat
» Sayı: 48 | 08/10/2010
 

«Benim teknem, nerde, ne zaman battı, ansımıyorum.»
Hakkâri'de Bir Mevsim* / Ferit Edgü


B / Kazadan Sonra

Ey okuyucu!
eğer yaşantın boyu, bir gün olsun
bir teknenin kaptanı olmadınsa
– ya da böylesi bir duyguya kapılmadın, böyle bir düş görmedinse –
teknen, bir gün ya da bir gece, yolunu şaşırmış,
bilmediğin sularda yol alırken
haritalarda görülmeyen kayalara çarpıp batmadıysa
ve kendini tek başına
– Tayfalar nerde? Dümencim n'oldu? –
bir kumsalda değil, denizden kilometrelerce uzakta, üstelik bir dağ başında (rakım 2.100) bulmadınsa
ya da benzeri bir korkulu düşü,
gözün açık ya da kapalı görmedinse
bu kitapta yazılı olanları anlamakta güçlük çekebilirsin.
Çünkü anlamak ortak bir dil gerektirir.
Ortak dil ise,
ortak yaşam / ortak bilgi / ortak birikim / ortak düş
kimi yerde, ortak düşüş demektir.

Ortak değilse bile, yakın / benzer / gibi.
Ama diyebilirsin ki, Bana yabancı olanı arıyorum ben.
Öyleyse yolun açık olsun.
Ama gene de,
bu kitabı okurken elini altında, büyük gezginlerin sözlükleri, andaçları bulunsun, derim.

Burada yazılanlar, insancıl bir deneyin damıtılmış parçaları.
Ola ki, bir gün, yolunu şaşırmış ya da yitirmiş bir başka gezginin işine yarar.

Benim teknem, nerde, ne zaman battı, ansımıyorum.
Kendimi bulduğum yer, sonradan bir Turizm Rehberi'nde okuduğum ve şu sözcüklerle anlatılan yere çok benziyordu:
“Doğusunda İran, güneyinde Irak devletleri sınırıyla, kuzeyinde Van, batısında Siirt vilayeti toprakları bulunan Hakkâri vilayeti, Doğu Anadolu'nun güneydoğusunda, köşede yer alan çok engebeli bir bölgemizdir. Vilayette bugün şehir görünüşünde hiçbir topluluk yoktur. Vilayet merkezi olan Çölemerik kasabası dahi küçük bir kasabadır. Bu bölgenin tarihi de kesin olarak bilinmiyor. Çünkü bölge yüzyıllar boyunca dış çevre ile kapalı yaşamış, buraya milletler kolay kolay girerek yerleşememişlerdir. Hakkâri dolayları yurdumuzun en engebeli, aşılmaz dağlarla çevrili, yolsuz, ıssız bir köşesidir. Her yanını kuşatan dağların yükseklikleri 4000 metreye yaklaşır. Burada vadiler de uçurumlar halindedir. Kasaba ve köylere motorlu taşıtlar yaz aylarında dahi işlemez. Dağlarda toktağan (hiç erimeyen karları) hatta küçük buzul kütleleri bulunmaktadır. 4000 metreye kadar yükselen dağlara çok kar düşer. Yağmur çok yağar. Sular bu engebeli bölgede derin ve korkunç vadiler açar. Bilhassa vilayetin merkezi olan Çölemerik kasabası, yanından geçen Zap Suyu'ndan 1040 metre kadar yüksektedir.

Gerçekten ‘'düştüğüm'' yer burası mıydı? Bilmiyorum. Ama benzerlikler, yazıda gördüğüm kadarıyla, geçerliklerini hâlâ sürdürüyorlar belleğimde. Zaman (coğrafyayı da, tarihi de, toplumu da, bireyleri de içine alan o geniş zaman) kendini dağ başında bulan herkese bir şeyler öğretebilir.
Bana, eski bir denizciye de öğretti.

Kendimi bir gün aralarında bulduğum insanların, konuştuğum dili hemen hemen hiç anlamadıklarını gördüğümde, onlara dilimi öğretmek yerine (çünkü böyle yapsaydım çok bekleyecektim ve bunun ne anlamı vardı, ne de gereği) onların dilini öğrenmeyi, onların dilinden konuşmayı denedim.
Geçmişteki tüm büyük gezginler aynı yolu izlememişler midir?
Ama, hem içinde bulunduğum koşullar, hem izlediğim yol, hem de (belki) varmak istediğim yer değişik olduğu için, ben daha sonra başka bir yöntem izledim.
Günün birinde benzeri (ya da benzemezi) bir durumda kalırsan, kuşkusuz sen de başka bir yöntem izleyeceksin sevgili okurum:
Kendi yöntemini.
Çünkü her kişinin bir başka yolu, bir başka yöntemi olmak gerektir.
Denizde de, karada da hep buna inandım. Ve öyle yaşadım.

Benim burada sana sunduğum harita ve pusula binlercesinden, yüzlercesinden biri.

~~~

*Hakkâri'de Bir Mevsim / Ferit Edgü
12-14 Sel Yayıncılık, 5. Baskı: İstanbul, Eylül 2009

~~~

Hakkâri'de Bir Mevsim / Ferit Edgü / İllüstrasyon: KaraÇizme
İllüstrasyon: KaraÇizme

Dosya Yazıları:
[Öykü] "Kentin Üzerinde Dayanılmaz Bir Koku" | Ferit Edgü
[Editör'den] "Ferit Edgü’de Benzemezliğin Dili" | Hasan Uygun
[Gökçeyazın] "Do Sesi’ni İşitmek" | Tuğçe Ayteş
[Deneme] "Ferit Edgü ve Denizden Uzakta Yazılmış İki Roman" | Arzu Eylem
[Deneme] "İki Darbe Üstüne Yazmak Eylemi" | Levent Açlan
[Deneme] "Ötekinin Hikâyesi: Ferit Edgü'nün İlk Dönem Öykücülüğü" | Yusuf Turhallı
[Deneme] "Rotasız Bir Gemide Yol Almak" | Melek Öztürk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[MaviMelek Edebiyat]
website metrics