MaviMelek
"Kim bilir, bir gün bütün harfler çeker gider; kelimeleri de, anlamları da götürürler." - Lucifer'ın Bisikleti / k. İskender

[Editör'den] "Sisteme Direnen Şair: k. İskender" | Hasan Uygun

"LUCIFER'IN BİSİKLETİ"

Onun söyleminde hep bir aykırılık, muzip bir dil gösterme ve mütevazı bir ciddiyet vardır. Edebiyat dünyası içinde kendine yer bulmaya başladığı 1980'li yıllardan bu yana "marjinal şair" sıfatıyla anılan küçük İskender, basına verdiği birçok röportajında günlük yaşamını da sergilemekten hiç çekinmedi. Bugünlerde olan birtakım tartışmalarla hiçbir bağlantısı olmamasına rağmen o, hep 'özü sözü bir' olan bir şair olarak bilindi. Hâlâ da aynı şekilde anılır. Bu yüzden okuruyla daima iç içe ve yan yana olan küçük İskender'in yeraltı edebiyatına kazandırdıkları, kendisinin de dahil olduğu bir yaşamın parçaları olarak da okunabilir.

Şair, romancı, denemeci, oyuncu ve daha birçok sıfatı sayılabilecek küçük İskender, bugüne kadar şiirler ve özgür metinler, bir günlük, üç roman, iki özel derleme, bir inceleme, bir de antoloji olmak üzere birçok kitap yayımladı. Son kitabı "Lucifer'ın Bisikleti" ise bugüne kadar okumuş olduğumuz küçük İskender kitaplarından çok farklı. Marjinal, hırçın şair bu kitabında, tam bir olgunluk havasıyla küçük anekdotlar üzerinden hayat dersleri veriyor okurlarına. Gerçi onun bütün cümlelerinde bir hayat dersi, görmüş geçirmiş olmanın bilgeliği ve öngörüsü vardır, ama bu kitabında sanki daha bir sadeliği yakalamış cümlelerinde. Söylemek istediklerini çoğu yerde öz ifadelerle söylemiş; fakat 'şairin düz yazısı ancak güzel bir kısa öykü olurmuş' dedirten cümleler bunlar.

Kenan Evren'e yazılmış sitem dolu mektuptan Bülent Ersoy'un acıklı konumuna, Orhan Veli'nin pardösüsünden gay jigololarla takılan banka müdürlerine, Burroughs'un karısını neden öldürdüğünden futbolun cinsiyet yorumuna, Kurt Cobain'in trajedisinden bar köşelerinde kendi kendine laflayan adamlara vb daha birçok konuya yer veriyor küçük İskender "Lucifer'ın Bisikleti"nde… Şeytanın tüm bildiklerini öğrenmek için onunla konuşmuş bir küçük İskender var bu kitabında.

Anekdotla kısa öykü arasında ama daha çok mesel tadında okunan şiirsel metinler diyebiliriz "Lucifer'ın Bisikleti" için. Her anlatısında bir hikâye, her hikâyesinde bir aforizma ve her aforizmasında bir retorik elbette… "Hırçın şair, yaşlı bir bilgeye dönüşmüş de artık ders verme safhasına mı geçmiş" diye de düşünmeden edemiyor insan kitabın satırları arasında dolaşırken; ancak bana göre elbette ki işin aslı astarı bu değildir.

O, yıllar önce edebiyat dünyasına ilk adımlarını attığında, ders verme meraklısı büyük insanların bu dünyaya ettiği iyiliklerin çok farkında olarak, adını 'küçük' yaptı ve böylece en büyük mütevazılığa soyundu. Hem de isminin ilk harfini de ısrarla küçük 'k' ile yazarak.

Ancak yıllar içinde basında onunla ilgili atılan başlıklar da çok ilginç. İlki 1993 tarihini taşıyan ve Parantez'de yayınlanan bir haberin başlığı: "Tekere çomak sokmak küçük İskender için büyük keyif! Ahlaksızlığı yazıyor, yok satıyor."

Diğeri ise Haziran 2000 tarihli Tempo dergisindeki bir yazının başlığı: "Öte yandan 'yaşamak istediklerini' de yazan bir şairdir küçük İskender."

Temmuz 2002 tarihli Milliyet Sanat dergisine verdiği röportajda ise; " Profesyonel ve utangaç bir serseriye, üstelik bir ibneye şair diyebilecek kadar cesur değiller" diye haykırıyor küçük İskender.

Ancak onun duruşunu en iyi özetleyen "Sınıf ayrımından nefret edip sisteme direnen şair" tanımlamasıdır ki, bu da Şubat 2003 tarihli Habertürk gazetesinde onunla ilgili yer alan bir haberin spotuydu.

'Sisteme direnen şair' tanımı ise, yukarıdaki diğer bütün tanımları da kapsayarak en geniş anlamını bulur onun kişiliğinde. Kışkırtıcı söylemi, provokatif tavrıyla Ertuğrul Özkök'ün de teslim ettiği bir cümleyle "insanların içindeki korkak ve eylemsiz seri katili uyandıran" bir şairdir küçük İskender. Sisteme direnişini salt bir söylem biçimi olarak kullanmayan ve kuru ajitasyonlarla laf kalabalığı yapmayan, ama söylediği her sözde mutlaka birilerine pabucunu ters giydiren küçük İskender, roman, düz yazı, öykü ve özgür metinlerinde de hep şairliğinin getirmiş olduğu bir alışkanlıkla sözcük ekonomisi yöntemine başvurur. Bu yüzden duru ve kolay anlaşılır bir dildir küçük İskender'in dili… "Lucifer'ın Bisikleti"nde ise, bu duru dil bir mesel havasına bürünüyor çoğu yerde ve her anekdotunun sonunda boşluğa saldığı bir ya da birkaç soruyla düşündürüyor okurunu acı acı… Mesela, "Cinayet mahalli çok ilgi çekerse, olayı görmek için cinayet mahalline gelenler ortamdaki gerilimden ve cinayetin uzun süre çözümlenmemesinden etkilenip oraya yerleşir ve orayı bir mahalle haline dönüştürürse, vicdan azabına yenilerek olay yerine dönen katil mahallece sevilir ve muhtar seçilirse, bu cezayı hafifletici bir neden olarak tutanaklara geçirilebilir mi?" (s. 78)

Sorularla birlikte öneriler de var bolca "Lucifer'in Bisikleti"nde. Yeni bir rock grubu kurmak isteyenler, ama isim sıkıntısı çekenleri de düşünmüş mesela küçük İskender kitabında. Birkaç örnek vermek gerekirse; "öttürgenler, the deat moon, demonic days, fuckteur, bloody mary, sex shop boys, omen, murder in the kitchen…(vs)" (s. 50)

Bütün bunların ötesinde, "evrimi geri döndürebilmek için geceli gündüzlü çalışıp, yazan" bir edebiyatçıdır küçük İskender.

küçük İskender yazdıklarıyla evrimi geri döndürür mü bilmiyoruz, ama o, bugüne kadar Türkçe edebiyatta birçok devrimin de öncüsü oldu. Örnek mi istiyorsunuz? Büyük bir ihtimalle kendisinin de liste halinde tam dökümünü vermekte zorlanacağı ve onlarca olarak ifade edilen kitaplarında bu örnekler bolca mevcut… Hâlâ küçük İskender'in herhangi bir kitabını okumamış olanlar için "Lucifer'in Bisikleti" iyi bir başlangıç olabilir.

"Lucifer'ın Bisikleti"
k. İskender
Deneme / Sel Yayıncılık

20/08/2007

hasan@mavimelek.com

 

Editör'den - "SimSiyah Kitaplar Her Cebe Sığıyor"

Akın Olgun / Avrupa Ajansı (Röportaj) - "Mavi Melek Sınırları Aşıyor..."

Editör'den - "Milliyetçilik ve Dil"

Editör'den - "Gündemin İçinden"

Editör'den - "Biz Edebiyat Yapıyoruz, Ya Siz? III"

Editör'den - "Biz Edebiyat Yapıyoruz, Ya Siz? II"

Editör'den - "Biz Edebiyat Yapıyoruz, Ya Siz?"

Editör'den - "Cümle Kapısı Edebiyat"

MaviMelek | Retorikler | Öyküler | Şiirler | Derlemeler | Gökçeyazın | Denemeler    ©2007 MaviMelek            website metrics